Tilburg

Maria Margaritakerk

Ringbaan West 302

Bernard Pels & Zoon-orgel (1941)

000

De door HC van Bonsel ontworpen parochiekerk van de H Margarita Maria werd op 10 december 1922 ingewijd door pastoor de Beer (pastoor van de Hasselt). Zoals in die tijd gebruikelijk was vereiste de bouw van een kerk, pastorie en de voor een parochie klassieke bijgebouwen zoals scholen en een patronaatsgebouw, zoveel geld dat pas rond 1940 serieus gedacht kon worden aan de aanschaf van een passend orgel. Voor die tijd moest de toenmalige organist, J. Hombergen, het doen met een eenvoudig harmonium. Het "Comitéé voor Kerkversiering", onder voorzitterschap van dirigent A van Luyk, kreeg van het kerkbestuur de opdracht de bouw van een nieuw orgel te verwezenlijken. Na rijp beraad gaf het comité de opdracht daarvoor in 1941 aan de firma Bern. Pels en Zoon uit Alkmaar. Voor een bedrag van 12.000 gulden werd een tweeklaviers electro-pneumatisch orgel geleverd met 33 registers (op dit moment met zo'n 2000 pijpen het op één na grootste orgel in Tilburg). Op 7 juni 1942 werd het orgel ingezegend door Mgr. Mutsaerts. Na de inzegening volgde een inspeling door de organisten J Hombergen en J van Leeuwen (organist van 't Heike).

In de jaren na 1960 begon het orgel steeds slechter te functioneren; windlekkages en electrische storingen maakten een algehele renovatie noodzakelijk. Het bleef echter bij het uitvoeren van een aantal kleine, noodzakelijke reparaties. Eind jaren '80 bleek het orgel zich in een dermate deplorabele toestand te bevinden dat besloten werd een algehele restauratie te laten uitvoeren door de firma Pels & van Leeuwen uit 's-Hertogenbosch. De laden werden nagezien en waar nodig gerepareerd, pijpwerk werd hersteld en de versleten electrische onderdelen werden vervangen. Tenslotte werd het instrument opnieuw geïntoneerd en gestemd. Door deze restauratie is het wederom mogelijk het orgel te gebruiken ter opluistering van de liturgievieringen in de kerk.

000

Dispositie

hoofdwerk (C-g''') zwelwerk (C-g''') pedaal  (C-f') speelhulpen
bourdon 16'
prestant 8'
flute harmonique 8'
spitsgamba 8'
bourdon 8'
octaaf 4'
roerfluit 4'
kwint 2 2/3'
octaaf 2'
mixtuur VI
trompet harmonique 8'
quintadeen 16'
prestant 8'
salicionaal 8'
vox caelestis 8'
roerfluit 8'
tolkaan 4'
koppelfluit 4'
spitskwint 2 2/3'
blokfluit 2'
terts 1 3/5'
acuta IV
hobo 8'
vox humana 8'
schalmey 4'
prestantbas 16'
subbas 16'
zacht gedekt 16'
octaafbas 8'
gedekt 8'
koraalbas 4'
bazuin 16'
trombone 8'
koppel I-II
koppel Pedaal-I
koppel Pedaal-II
 
generaal crescendo
zwelkast manuaal 2
tongwerken uit
vrije combinatie
automatisch pedaal
tremolo zwelwerk
6 vaste combinaties

000



Het Elbertse-koororgel

000

Mede onder invloed van het Tweede Vaticaans Concilie en de daaruit voortvloeiende veranderingen in de liturgie, ontstond in de periode rond 1970 de behoefte aan een koororgel ter ondersteuning van de volkszang en het toenmalige Hollands Gemengd Koor. Om in deze behoefte te voorzien bouwde kapelaan van Helmond in 1968 eigenhandig een koororgeltje dat, na zijn vertrek in 1973, vervangen is door een koororgel van de firma Elbertse. Het betreft hier een éénklaviers mechanisch instrument met zes registers dat ondanks zijn geringe omvang goed tot zijn recht komt dankzij de royale akoestiek van de kerk.


Dispositie

manuaal  (C-f3) pedaal  (C-d1)
prestant 8'
bourdon 8'
roerfluit 4'
quint 2 2/3'
octaaf 2'
terts 1 3/5'
aangehangen

 

Het kerkgebouw

000

Tekst Jochem Baas, fotografie Wim Verburg.