Almkerk

Hervormde Kerk

Gemeente: Woudrichem
Kerkstraat 14, 4286 BB Almkerk


000

Het Adema-orgel (1877)



Het orgel is in 1877 gebouwd in een klassieke Hollandse kas door de Gebroeders C. & P.J. Adema (Amsterdam en Leeuwarden). Zij bouwden weinig orgels in het zuiden van Nederland, en ook weinig in protestantse kerken. Dit instrument is daarop een uitzondering. Op 15 juli 1877 is het in gebruik genomen. In 1951 plaatst de firma Spiering (Dordrecht) het in de nieuwe kerk van Almkerk. Spiering verving de Trompet 8' door een Schalmei 8'. Bij een restauratie in 1971 plaatste K.B. Blank & Zoon een aantal stemmen, waarbij het pijpwerk opnieuw werd geïntoneerd. Ook verwijderde hij de Bourdon 16' van het hoofdwerk.
Blank breidt het orgel uit met een vrij pedaal en vernieuwt de mechanieken en de balg. Na de restauratie van 1971 luidde de dispositie:

Hoofdwerk (C-f''') Bovenwerk Pedaal (C-f') Koppelingen

Prestant 8'
Holpijp 8'
Octaaf 4'
Gemshoorn 4'
Quint 3'
Octaaf 2'
Mixtuur II-III sterk
Cornet V sterk

Flûte Harmonique 8'
Quintadeen 8'
Prestant 4'
Flûte Harmonique 4'
Nazard 3'
Woudfluit 2'
Sexquialter II sterk (discant, 1971)
Bourdon 16'
Gedekt 8' (1971)
Pedaal - Hoofdwerk,
Pedaal - Bovenwerk,
Manuaalkoppel

In januari 2001 bood de kerkvoogdij zes registers van Blank en de pedaalwindlade te koop aan. Hierna werd het orgel in 2002 gerestaureerd door J.C. van Rossum uit Andel. Bij deze restauratie is het geheel in de oorspronkelijke staat hersteld en werd voor het pedaal een nieuwe windlade gemaakt met twee gereserveerde plaatsen voor een Octaaf 8' en een Trombone 8'. Adviseur bij deze werkzaamheden was Jan Jongepier.


000

Dispositie

Hoofdwerk (C-f''') Bovenwerk Pedaal (C-f') Koppelingen

Bourdon 16'
Prestant 8'
Holpijp 8'
Octaaf 4'
Quint 3'
Octaaf 2'
Mixtuur II-III sterk
Cornet V sterk
Trompet 8'

Flûte Harmonique 8'
Quintadeen 8'
Violoncello 8'
Flûte Harmonique 4'
Piccolo 2'
Bourdon 16'
Octaaf 8'
- gereserveerd
Trombone 8'
- gereserveerd.
Manuaalkoppel,
Pedaal - Hoofdwerk.
Tractuur mechanische sleepladen.
Temperatuur evenredig zwevend. Toonhoogte a1 = 434 Hz. Winddruk 88 mm WK.

Bronnen: Piet Bron en relikwi.nl

Foto's Wim van der Ros

 

De kerk

Op de plaats van de in 1945 opgeblazen middeleeuwse kerk bouwde Chr.Nielsen in 1950 een vervanger. Van hergebruik van de muurresten van het oude koor werd afgezien.
De nieuwbouw betreft een driebeukige kerk voorzien van betonnen vierkante pijlers. De kerk is voorzien van een aan de lange zijden terugliggend zadeldak met noktoren met windhaan. De gebruikte materialen zijn baksteen, gewapend beton, Franse kalkzandsteen, lei en koper op het dak. In de topgevels zit glas-in-lood gevat in een betonnen raster. De preekstoel bevindt zich aan de oostzijde. In de westgevel zit een 9-ruits venster met glas-in-lood met een voorstelling van de hernieuwing uit het geloof.



Aan de zuidzijde is een bijruimte gebouwd met de ingangspartij. De kerk werd geopend op 20 december 1951. Van de oude inventaris zijn nog enige rouwborden overgebleven, alsmede het Adema-orgel uit 1877. Naast de kerk is in 1987 het zalencomplex De Almhof opgetrokken, waarin enkele restanten van het vorige kerkgebouw zijn verwerkt.
In 2004 zijn er aan de zuidzijde bouwwerken aan de kerk toegevoegd.

Rouwbord uit 1736 ter herinnering aan Mr. Albert Fabricius, Here van Almkerk.